Δεν έχετε κατάθλιψη αλλά δε νιώθετε καλά;

2017-03-07

Ο όρος δυσθυμία είναι το αντίθετο από τον όρο ευθυμία. Σε παλιότερους διαγνωστικούς κώδικες η διάγνωση αυτή αντιστοιχούσε σε νευρωσική ή αντιδραστική κατάθλιψη. Άνθρωποι με σοβαρά νοσήματα, μοναχικοί, διαζευγμένοι, μπορεί να υποφέρουν από δυσθυμία. Είναι συχνότερη στις γυναίκες και αντιστοιχεί στο 6% του πληθυσμού. Άρα, λοιπόν, παρατηρούμε ότι η δυσθυμία χαρακτηρίζεται από ηπιότητα καταθλιπτικών συμπτωμάτων αλλά και χρονιότητα. Έχει αρκετές διαφορές από την κατάθλιψη π.χ. αϋπνία επέλευσης του ύπνου και όχι αϋπνία πρώιμης αφύπνισης το πρωί. Η δυσθυμία έχει χρόνια πορεία, τα συμπτώματα επιμένουν, δεν παρουσιάζεται τάση αυτοκτονίας όπως στην κατάθλιψη.

Τι μου συμβαίνει;

Ο δυσθυμικός ασθενής έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση, μειωμένη ενεργητικότητα, μεγάλη κόπωση, δυσκολία στη λήψη αποφάσεων, ενώ πολύ συχνά κατακλύζεται από συναισθήματα απόγνωσης. Προσωπικότητες που νιώθουν συχνά δυσθυμία είναι ανώριμες, ανεπαρκείς και ανασφαλείς, πολλοί μιλάνε για δύσκολους εφήβους, όσο και ανώριμους. Επομένως, τα συμπτώματα δεν εκδηλώνονται χωρίς να υπάρχει μια προβληματική προσωπικότητα. Εδώ είναι όλη η εξήγηση γιατί η δυσθυμία έχει δυσκολότερη θεραπεία από την κατάθλιψη. Αυτό συμβαίνει γιατί μετά την θεραπεία του ο ασθενής επανέρχεται στην δυσλειτουργική προσωπικότητά του.
Συχνά ανευρίσκεται στο ιστορικό κάποιο ψυχοτραυματικό γεγονός, το οποίο συμβαδίζει με την συνεχή κατάθλιψη που έχει ο ασθενής. Ο δυσθυμικός χάνει την λειτουργικότητά του, γίνεται δυσάρεστος στο περιβάλλον του και δεν έχει ηδονογόνες πηγές που να του επιτρέπουν να αντλήσει ευχαρίστηση από την ζωή.
Παραπονιέται συνέχεια για τα δικά του προβλήματα και πολύ συχνά κάνει χρήση αλκοόλ και αγχολυτικών χαπιών. Η πορεία της δυσθυμίας είναι χρόνια και η πρόγνωση όχι ευχάριστη. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν κακό εργασιακό και οικογενειακό περιβάλλον που δεν τους επιτρέπει να είναι ευτυχισμένοι. Οι ασθενείς με ήπια κατάθλιψη κάνουν κατάχρηση ιατρικών υπηρεσιών αλλά πολλές φορές δεν δέχονται ότι η ψυχιατρική είναι η ειδικότητα που τους αφορά. Πάνε από γιατρό σε γιατρό, αλλά λύση δεν βρίσκουν.

Πώς να το αντιμετωπίσετε

Μόνο μέσω της κατάλληλης ψυχοεκπαίδευσης ο δυσθυμικός ασθενής θα καταλάβει ότι το πρόβλημά του είναι ψυχιατρικό και δεν αφορά άλλες ειδικότητες. Πολύ σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της δυσθυμίας (ήπιας κατάθλιψης) παίζει η ψυχοθεραπεία. Η ψυχανάλυση μπορεί να ενεργοποιήσει μηχανισμούς άμυνας, όπως είναι η προβολή και η παθητική επιθετικότητα για να καταλάβει ο δυσθυμικός τις αιτίες που τον οδήγησαν εκεί. Η συμπεριφορική- γνωσιακή θεραπεία αποβλέπει στην τροποποίηση των παθολογικών «γνωσιών» του δυσθυμικού ασθενή.
Η διαπροσωπική ψυχοθεραπεία του Klerman βασίζεται στην εδώ και τώρα αντιμετώπιση των δυσχερειών διαπροσωπικής επικοινωνίας του δυσθυμικού ασθενούς. Διαρκεί 12-16 εβδομάδες και έχει αποτελεσματικότητα στο 65% των ασθενών. Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα σε αυτούς τους ασθενείς συνήθως δεν αποδίδουν γιατί μιλάμε για προβλήματα προσωπικότητας.